فیلم Cloud Atlas 2012 کلاود اطلس: بهای پر سروصدای تمدن

امتیاز شما
[کل: 0 میانگین: 0]

(بهای پر سروصدای تمدن … Cloud Atlas – یادداشتی برای اطلس ابر) در ابتدا شاید سخت و دور از باور به نظر برسد که در فیلمی بتوانیم میان شش داستان مجزا از گوشه و کنار هستی با تفاوت‌های زمانی/مکانی/فرهنگی/اجتماعی و…. وجه مشترکی پیدا کنیم و رفته‌رفته چنان جذب روایت هر کدام شویم که پایان بندی و سرنوشت افراد حاضر در آن برایمان مهم جلوه کند اما فیلم اطلس ابر ساخته درخشان (واچوفسکی ها/تام تیکور) همچون پازل عظیم هزار تکه ای می‌ماند که اگرچه در ابتدا ممکن است متصل کردن بخش‌های مختلف آن با یکدیگر کاری عبث بنظر برسد اما رفته‌رفته چنان قوام می یابد که نتیجه کلی اثر بدون حضور هر کدام از تکه ها کامل نمی‌شود.

فیلم Cloud Atlas 2012 کلاود اطلس

اطلس ابر از آنجا که از فیلتر واچوفسکی ها عبور کرده رنگ و بو آثار مهم قبلی آنان را به خود گرفته است. (آشکارا سه گانه ماتریکس) پس طبیعی است که در این اثر عظیم نیز شاهد برخی از مهم‌ترین تم‌های مورد علاقه آنان باشیم: مبارزه فرد علیه سیستم فاسد. اتکا به فردیت و توانایی انسانی، (قدرت و اهمیت واژه انتخاب) این موارد در هر شش داستان فیلم حضور پررنگ  و معنا داری ایفا می‌کنند تا به نوعی امضا واچوفسکی ها در فیلم نمایان باشد.

اطلس ابر از قرن‌های پیشین تا دوران آخر الزمانی را دربر می‌گیرد و مخاطب را با انواع حوادث و چالش‌های ذهنی و فیزیکی آزمایش می‌کند: همچون زمانی که زاخاری (تام هنکس) می‌بایست میان ماندن و رفتن یکی را انتخاب کند. اطلس ابر با نمایی از عظمت کهکشان آغاز و با نمایی مشابه پایان می‌پذیرد. در این فیلم هرآنچه میان این آغاز و پایان رخ می‌دهد به هم مربوط و برهم اثر گذار هستند. در دنیای این فیلم همه مسائل در چرخه ای بی پایان مدام تکرار می‌شوند. یک آشنا پنداری مطلق برسراسر حوادث فیلم و شخصیت‌های آن سایه افکنده به گونه ای تمام آن‌ها همچون یک روح واحد و ثابت در اجسام مختلف و در مکان ها و زمان های حاضر هستند.

(تمهید استفاده از تعدادی بازیگر ثابت با گریم متفاوت نیز در همین راستا قرار می‌گیرد) در این فیلم هر قهرمان تحت هرشرایط برای رستگار شدن و برای اثبات وجودی خویش تا پای جان تلاش می‌کند و بعضا همان جان را از هم می‌دهد. سازندگان فیلم تاکید می‌کنند گاهی برای رسیدن به تکامل و پالایش روح باید جسم را هم فدا کرد.

اطلس ابر از اهمیت باور و تلاش برای بارور شدن آن می‌گوید. فیلم به درستی تاکید دارد اگر انسان خواستار تغییر و کمال است می‌بایست ابتدا خود را باور کند. از نظر سازندگان باور خود در هر شرایط و برای هر نوع انسانی مهمترین راه غلبه بر مشکلات است. آزادی که چنانچه در یکی از دیالوگ‌های فیلم گفته می‌شود همان بها پر سر و صدا تمدن است. در اطلس ابر تنگنا و غرق شدن در اوضاع وخامت بار زندگی قهرمانان را به تکاپو می اندازد تا آزادی را جستجو کنند. هرچند این جستجو تاوان سنگینی هم داشته باشد.

اطلس ابر برای روایت منسجم میان داستان‌های مجزا خود از تلفیقی از درام، دلهره، کمدی، اکشن، بهره می‌برد تا در بحث سرگرمی نیز نمره قبولی دریافت کند. نکته جالب تفاوت کارگردانی فیلم در مقاطع مختلف است: به عنوان مثال در اکشن های مربوط به داستان زن خبرنگار (هال بری) از آنجا که وقوع حوادث مربوط به دهه هفتاد میلادی است کارکرد دوربین فیلم در اکشن ها متفاوت از حضور آن در اکشن‌های دیگر است. در لحظات تعقیب و‌گریز خیابان دوربین در حالیکه اندک لرزشی هم دارد در فاصله کمی از سوژه تحت تعقیب قرار می‌گیرد (بر خلاف اکشن های مربوط به داستان نئو سئول که نحوه تعقیب سوژه‌ها و اندازه و زاویه قاب‌ها یادآور آثار اکشن مدرن تر است)

مورد با اهمیت دیگر نقش موثر تدوین در فیلم است. در مقاطع زیادی از فیلم تمام هر شش روایت به نقطه مشترکی از نظر مضمونی می‌رسند (به عنوان مثال مضمون حبس شدگی یا رهایی از بند) پس در این شرایط فیلم در لحظات درست از نمایی مشابه در یک داستان به نمایی مشابه در داستان دیگر جوش می‌خورد تا احساس یکپارچگی و هماهنگی باور پذیری برای مخاطب القا شود. همچون زمانیکه شرایط بحرانی و مرگبار بر داستان‌ها حکم فرما می‌شود و به کمک تدوین فکر شده لحظات تلاش هرکدام از شخصیت‌ها در موقعیت‌های جداگانه خود را نظارهگر میشویم یا در نقطه مقابل زمانیکه از پس آزمون و چالشی سربلند بیرون آمده اند به نوبت حضور آنها را درموضع قدرت احساس میکنیم.

اطلس ابر به همپوشانی کم نظیری در بحث فیلمنامه و‌ کارگردانی میرسد. تمام تمهای مورد علاقه خالقان آن در روایتهای گوناگون برای مخاطب تکرار میشوند. احساس تشکیل یک چرخه مبارزه برای رهایی از خفقان و کمبودها برای مخاطب تفهیم میشود و در انتها وقتی به تمام روایتها مینگریم متوجه تناسب و ارتباط عمیقی میان آنها میشویم (از ارتباط های بصری و آشکار گرفته تا زیر لایه های پنهان و استعاری) تا اطلس ابر تبدیل به یکی از آثار ماندگار دهه اخیر سینما شود و کاری کند تا پس از پایان آن ناخودآگاه به حوادث و علت و معلول های داستانی آن بیندیشیم و حتی در ذهن و باور خود بتوانیم جای برخی نتیجه گیریها را نیز بنا به میل خود تغییر دهیم.

همچنین ببینید: دانلود فیلم » دانلود فیلم ایرانی » نقد فیلم » وبلاگ